Blijf je onkruid verwijderen tussen je tuinplanten? Met bodembedekkers kun je de groei van nieuw onkruid flink beperken. Planten die de grond dicht bedekken, laten minder ruimte over voor ongewenste zaailingen. Maar bodembedekkers zijn geen wondermiddel: vooral bestaand wortelonkruid kan gewoon terugkomen.
Het beste resultaat begint daarom niet bij de keuze van een plant, maar bij de vraag welk onkruid er in je tuin groeit. We leggen uit welke bodembedekkers kunnen helpen, hoe je de grond voorbereidt en wat je kunt doen als er toch onkruid tussen de planten blijft verschijnen.
Werken bodembedekkers echt tegen onkruid?
Ja, bodembedekkers kunnen de groei van onkruid verminderen. Vooral soorten die zich breed verspreiden en een dichte laag bladeren vormen, zijn hiervoor geschikt. Doordat ze de bodem afschermen, krijgen veel onkruidzaden minder licht en hebben jonge zaailingen minder ruimte om uit te groeien.
Dat effect ontstaat niet direct na het planten. Jonge bodembedekkers moeten eerst wortelen en zich uitbreiden. Zolang er open grond tussen de planten ligt, blijft onkruid verwijderen nodig.
Ook maakt de groeivorm verschil. Een kruipende plant kan uiteindelijk een vrijwel aaneengesloten tapijt vormen. Planten die afzonderlijke pollen maken, laten soms meer ruimte tussen het blad. Niet iedere laagblijvende plant onderdrukt onkruid dus even goed.
Welk onkruid groeit er in je tuin?
Voordat je bodembedekkers plant, is het verstandig om onderscheid te maken tussen zaadonkruid en wortelonkruid. De aanpak verschilt namelijk behoorlijk.
Zaadonkruid: bodembedekkers helpen nieuwe groei voorkomen
Zaadonkruid ontstaat uit zaden die in de grond aanwezig zijn of van buitenaf terechtkomen. Op kale plekken kunnen deze zaden ontkiemen en uitgroeien tot nieuwe planten.
Een dichte begroeiing maakt dat moeilijker. Er bereikt minder licht de bodem en jonge zaailingen moeten concurreren met de bestaande planten. Daardoor kan het aantal onkruidplantjes afnemen.
Helemaal voorkomen kun je zaadonkruid niet. Zaden kunnen ook tussen volwassen bodembedekkers terechtkomen. Trek nieuwe zaailingen daarom op tijd uit, bij voorkeur voordat ze zelf zaad vormen.
Wortelonkruid: eerst verwijderen, daarna bodembedekkers planten
Heb je last van zevenblad, kweekgras of haagwinde? Dan is alleen bodembedekkers planten meestal onvoldoende. Deze hardnekkige soorten kunnen vanuit ondergrondse wortels of wortelstokken opnieuw uitlopen.
Verwijder daarom vóór het planten zoveel mogelijk van de ondergrondse delen. Maak de grond voorzichtig los met een handvork of plantschepje en haal zichtbare wortels en uitlopers weg. Probeer te voorkomen dat je wortelstokken onnodig in kleine stukken breekt, omdat sommige soorten daaruit opnieuw kunnen groeien.
Is een plantvak volledig overwoekerd? Dan kan herhaald verwijderen of tijdelijk lichtdicht afdekken nodig zijn. Bij hardnekkige soorten kan het meerdere groeiseizoenen duren voordat de begroeiing voldoende is teruggedrongen.
Begin pas met nieuwe beplanting wanneer het wortelonkruid onder controle is. Later wortels verwijderen tussen jonge bodembedekkers is een stuk lastiger.
Welke bodembedekkers helpen het beste tegen onkruid?
Zoek je vooral minder onkruid, dan zijn de groeivorm en de geschiktheid voor je tuin belangrijker dan alleen de bloemkleur. Een bodembedekker die op de juiste plek gezond groeit, kan de grond beter bedekken dan een soort die moeite heeft met de omstandigheden.
- Voor halfschaduw en, afhankelijk van de soort, schaduw: maagdenpalm (Vinca) is een wintergroene bodembedekker die zich met kruipende scheuten kan uitbreiden. Daardoor kan na verloop van tijd een dicht groen tapijt ontstaan. Bekijk bijvoorbeeld onze witbloeiende maagdenpalm en blauw bloeiende maagdenpalm. Houd er rekening mee dat de groeiwijze en schaduwtolerantie per soort kunnen verschillen.
- Voor een zonnige plek met goed doorlatende grond: scheefbloem (Iberis sempervirens) vormt compacte, wintergroene kussens met witte voorjaarsbloemen. De plant kan de grond mooi bedekken, maar verspreidt zich minder kruipend dan maagdenpalm.
- Voor open plekken in een bloeiende border: vrouwenmantel (Alchemilla mollis) vormt brede bladgroepen die tijdens het groeiseizoen veel bodem kunnen afdekken. De plant sterft in de winter grotendeels bovengronds af en kan zich uitzaaien. Voor een jaarrond groen tapijt is een wintergroene soort daarom vaak geschikter.
Wil je verschillende soorten vergelijken? Op onze pagina met bodembedekkers lees je uitgebreider welke planten geschikt zijn voor zon, schaduw en verschillende soorten borders.
Zo voorkom je onkruid tussen nieuwe bodembedekkers
Een goede voorbereiding bepaalt voor een groot deel hoe succesvol de beplanting wordt. Met de volgende stappen geef je bodembedekkers de kans om zich goed te ontwikkelen.
1. Begin met een zo onkruidvrij mogelijk plantvak
Verwijder bestaand onkruid voordat je gaat planten. Besteed extra aandacht aan hardnekkige wortelonkruiden en haal zoveel mogelijk ondergrondse delen weg.
Heb je vooral last van eenjarig zaadonkruid? Dan kun je na het voorbereiden van de grond eventueel twee tot drie weken wachten met planten. Zaden die in die periode ontkiemen, kun je eenvoudig verwijderen. Zo verminder je de hoeveelheid jonge onkruidplantjes die anders direct tussen de nieuwe beplanting zou verschijnen.
2. Controleer de bodem en standplaats
Hoeveel zon krijgt het plantvak? Blijft de grond lang nat of droogt die juist snel uit? En staan er bomen of grote struiken in de buurt die met hun wortels veel vocht opnemen?
Deze omstandigheden bepalen welke bodembedekkers goed kunnen groeien. Een plant op een ongeschikte plek blijft vaak kleiner of vormt een minder dichte begroeiing. Kies daarom soorten die passen bij de bestaande omstandigheden.
3. Houd rekening met de uiteindelijke plantbreedte
Verdeel de planten gelijkmatig over het plantvak en houd de aanbevolen plantafstand van de gekozen soort aan. Een kruipende bodembedekker heeft andere ruimte nodig dan een plant die afzonderlijke pollen vormt.
Te weinig planten kunnen ervoor zorgen dat de grond lang open blijft. Maar meer planten dichter op elkaar zetten is niet automatisch beter: ze moeten ook voldoende ruimte hebben om gezond uit te groeien.
4. Help jonge planten goed wortelen
Geef na het planten voldoende water en controleer tijdens droge perioden of de grond nog vochtig genoeg is. Vooral in het eerste groeiseizoen hebben jonge bodembedekkers aandacht nodig.
Ook onder bomen en struiken kan extra water nodig zijn. De wortels van bestaande beplanting nemen daar vaak een groot deel van het beschikbare vocht op.
5. Verwijder onkruid zolang de grond nog niet is dichtgegroeid
Controleer regelmatig of er tussen de jonge planten nieuwe zaailingen verschijnen. Trek ze voorzichtig weg voordat ze zich verder ontwikkelen.
Naarmate de bodembedekkers groeien, wordt het oppervlak met kale grond kleiner. Daardoor kan ook het wiedwerk afnemen. Reken alleen niet op een volledig onderhoudsvrij plantvak.
Worteldoek of mulch onder bodembedekkers: wat is verstandig?
Worteldoek en mulch kunnen allebei helpen om kale grond af te schermen. Toch zijn ze niet in iedere situatie geschikt.
Permanent worteldoek kan de groei beperken
Bij kruipende bodembedekkers wil je dat de planten zich over de grond kunnen uitbreiden. Sommige soorten vormen daarbij nieuwe wortels wanneer scheuten de bodem raken. Permanent worteldoek kan die natuurlijke uitbreiding belemmeren.
Daarnaast kan boven op het doek na verloop van tijd organisch materiaal terechtkomen. Onkruidzaden die daarin belanden, kunnen alsnog kiemen.
Voor een plantvak dat uiteindelijk door levende bodembedekkers moet worden bedekt, is permanent worteldoek daarom vaak niet nodig. In andere situaties, zoals bepaalde grindvakken, kan het wel een functie hebben.
Mulch kan helpen tijdens de eerste groeiperiode
Een geschikte laag organische mulch, bijvoorbeeld boomschors, kan open grond tijdelijk afschermen en helpen om vocht vast te houden. Dat is vooral nuttig zolang de bodembedekkers nog niet voldoende zijn uitgegroeid.
Let wel op de gekozen plantensoort. Een dikke of grove mulchlaag kan kruipende scheuten hinderen. Ook kan mulch rond planten die droge, goed doorlatende omstandigheden nodig hebben te veel vocht vasthouden. Bedek daarom geen groeipunten en zorg dat jonge planten zich kunnen blijven uitbreiden.
Mulch vervangt het verwijderen van bestaand wortelonkruid niet. Pak dat probleem altijd eerst aan.
Hoe lang duurt het voordat bodembedekkers onkruid onderdrukken?
Daar is geen vaste termijn voor. De snelheid waarmee een plantvak dichtgroeit, hangt af van de soort, de plantmaat, de onderlinge afstand en de groeiomstandigheden.
Een snel uitbreidende bodembedekker kan tijdens het eerste groeiseizoen al veel grond bedekken. Andere soorten hebben meer tijd nodig. Op een droge of minder geschikte standplaats gaat de groei vaak langzamer.
Voor veel winterharde bodembedekkers zijn het voorjaar en het najaar geschikte momenten om te planten. Planten uit pot kun je vaak ook op andere momenten aanplanten, zolang de grond niet bevroren of doorweekt is en je voldoende water kunt geven. Vermijd bij voorkeur perioden met extreme droogte of hitte.
Wil je in het voorjaar beginnen? Dan kun je in januari en februari alvast bestaand onkruid aanpakken, het plantvak opmeten en geschikte planten uitzoeken.
Waarom blijft er onkruid groeien tussen je bodembedekkers?
Heb je al bodembedekkers geplant, maar blijft er onkruid verschijnen? Kijk dan eerst naar de oorzaak voordat je extra planten toevoegt.
- Er zijn nog veel kale plekken: de planten zijn mogelijk nog jong of groeien langzaam. Controleer of de standplaats geschikt is en blijf tussentijds wieden.
- Hetzelfde hardnekkige onkruid komt steeds terug: waarschijnlijk zijn er nog levende wortels of wortelstokken aanwezig. Verwijder nieuwe uitlopers en zoveel mogelijk van de ondergrondse delen.
- De bodembedekkers groeien nauwelijks: controleer de hoeveelheid licht, bodemvochtigheid en afwatering. Een plant die niet goed groeit, kan de bodem ook moeilijk bedekken.
- Er blijven open plekken tussen volwassen planten: sommige soorten vormen van nature afzonderlijke pollen in plaats van een gesloten tapijt. Een andere groeivorm kan beter passen bij je doel.
- De bodem ligt in de winter weer bloot: bladverliezende vaste planten sterven soms grotendeels bovengronds af. Wil je het hele jaar begroeiing, kies dan voor een geschikte wintergroene soort.
Extra planten toevoegen helpt dus niet altijd. Soms moet je eerst de bodem verbeteren, een onkruidprobleem aanpakken of een soort kiezen die beter bij de standplaats past.
Minder onkruid begint met een goede voorbereiding
Bodembedekkers kunnen je helpen om het onderhoud van de tuin te beperken. Het beste resultaat krijg je door bestaand onkruid eerst aan te pakken en vervolgens planten te kiezen die op jouw plek een dichte begroeiing kunnen vormen.
Geef jonge bodembedekkers voldoende tijd om te groeien en blijf onkruid verwijderen zolang er open grond zichtbaar is. Zo werk je geleidelijk aan een groener plantvak waarin ongewenste planten minder ruimte krijgen.
Ben je klaar om aan de slag te gaan? Bekijk dan ons assortiment bodembedekkers en ontdek welke planten bij jouw tuin passen.